တ႐ုတ္စတုိင္ အက်င္႕ပ်က္ျခစားမႈ

အတြဲ(၁၃) အမွတ္(၁၇) လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္က လ်ဳိက်ီကြၽင္း ဟာ တ႐ုတ္ႏိုိင္ငံရဲ႕ မီးရထား၀န္ႀကီးျဖစ္လာၿပီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ မွာ ျမန္ႏႈန္းျမင့္ က်ည္ဆန္ရထား ကြန္ရက္ႀကီး ထူေထာင္ကာ ခုန္ပ်ံေက်ာ္လႊား တုိးတက္ဖုိ႕ ႀကံေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီစီမံကိန္း ႀကီးေၾကာင့္သူရဲ႕၀င္ေငြဟာလဲခုန္ပ်ံ ေက်ာ္လႊားၿပီး တုိးပြားခဲ့ ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေဖေဖာ္ ၀ါရီလမွေတာ့ သူ႕ကုိလာဘ္စားမႈနဲ႕ ဖမ္းဆီးၿပီး တရားစြဲ ဆုိခဲ့ပါတယ္။သူရယူခဲ့တဲ့ လာဘ္ေငြေပါင္း ဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာသန္း ၁၂၀ ခန္႕႐ွိခဲ့ တယ္လုိ႕ ဆုိပါတယ္။ သူ႕ကုိ ဖမ္းဆီးၿပီးေနာက္ ၅ လၾကာတဲ့အခါ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အေ႐ွ႕ပုိင္း ၀ိန္က်ဳိး ၿမိဳ႕အနီးမွာ က်ည္ဆန္ရထားတစ္စီး အ႐ွိန္လြန္ တိမ္းေမွာက္မႈ ႀကီး ျဖစ္ပြားခဲ့ ပါတယ္။ ခရီးသည္ ၄၀ ေသဆုံးခဲ့ရၿပီး ၁၉၀ေက်ာ္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရ႐ွိ ခဲ့တဲ့အခါ လ်ဳိက်ီကြၽင္းအေပၚ အျပစ္ေတြပုိၿပီး ပုံက် လာခဲ့ရပါတယ္။ လ်ဳိက်ီကြၽင္းရဲ႕ျခစားမႈႀကီးဟာ ေမာ္စီတုန္း ေခတ္လြန္တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားခဲတဲ့ မသမာမႈ ႀကီးေတြထဲက ဥပမာတစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ ဗဟုိဘဏ္ႀကီးရဲ႕ အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ မွာ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ကေန ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ အထိအက်င့္ ပ်က္ျခစား မႈေတြေၾကာင့္ အစိုးရအရာ႐ွိေပါင္း ၁၆၀၀၀ ကုိ အေရးယူခဲ့ရၿပီး သူတုိ႕ရဲ႕ ျခစား မႈ ေတြရဲ႕ တန္ဖုိးဟာအၾကမ္းအားျဖင့္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၂၅ ဘီလီယံခန္႕႐ွိတယ္ လုိ႕ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ေ လာေလာဆယ္တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အမ်ဳိး သား စာရင္းစစ္႐ုံး (NAO) ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ အရ အစုိးရကအိမ္ရာေ ထာက္ပံ့ေၾကးေတြထုတ္ ေပးရာ မွာ တ႐ုတ္အရာ႐ွိေတြရဲ႕ လာဘ္စားမႈ ဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၇၁ သန္းနီး ပါး႐ွိခဲ့တယ္လုိ႕ ဆုိပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္အနည္းငယ္ကလဲ အဲဒီစာ ရင္းစစ္႐ုံးရဲ႕ ခန္႕မွန္းခ်က္အရ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္ တည္းမွာပဲ အစုိးရရဲ႕ ၀င္ေငြအေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၅ ဘီလီယံ ေလာက္ဟာအလြဲသုံးစားမႈနဲ႕ မသမာ ျခစား မႈေတြေၾကာင့္ ဆုံး႐ႈံးခဲ့ရတယ္လုိ႕ ေဖာ္ျပထား ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံအေျခစိုက္ ကာေနဂ်ီ ႏုိင္ငံတကာ ၿငိမ္းေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ ေလ့လာခ်က္တစ္ခု အရအက်င့္ ပ်က္ျခစားမႈေတြေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ GDP ရဲ႕ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႕ ႐ွိတဲ့ေငြေၾကး တန္ဖုိးဟာ ဆုံး႐ႈံး နစ္နာေနခဲ့ရတယ္လုိ႕ဆုိပါတယ္။ အဲဒီႏႈန္း အရဆုိရင္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္က အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ ေတြ ေၾကာင့္အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈၆ ဘီလီယံ ဆုံး႐ႈံးႏုိင္ၿပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာဆုိရင္ ေဒၚလာဘီလီယံ ၂၀၀ ခန္႕ ႐ွိႏုိင္ပါတယ္။ ေပက်င္းၿမိဳ႕႐ွိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပညာတကၠသုိလ္မွ လူထုမူ၀ါဒ ဆုိင္ရာဘာသာ ရပ္ပါေမာကၡက်ဴးလီဂ်ာ က "မသမာတဲ့နည္းလမ္း ေတြနဲ႕ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈေတြဟာ ယေန႕ဗ်ဴ႐ုိ ကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၲရားမွာ အျမစ္တြယ္ေနၿပီး အႀကီးတန္းအရာ႐ွိႀကီးေတြ အတြက္ အခြင့္အေရး တစ္ရပ္လုိျဖစ္ေနပါ တယ္။ ေ႐ွးေခတ္က တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံမွာ ဧကရာဇ္ဘုရင္ႀကီးတစ္ပါး႐ွိခဲ့ေပမဲ့ ယခု အခါ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ႐ွိၿပီးေနရာတကာ မွာလဲ ေတြ႕ေနရတယ္လုိ႕" ေထာက္ျပထားပါတယ္။ (၁၈) ႀကိမ္ေျမာက္ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ကြန္ဂရက္မက်င္းပမီလအနည္းငယ္တြင္းထိပ္တန္း တ႐ုတ္ပါတီေခါင္းေဆာင္ ႏွစ္ဦးရဲ႕ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈႀကီး ေတြေပၚေပါက္လာခဲ့ပါတယ္။ ပထမ တစ္မႈကေတာ့ အလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီ၀င္ ပုိ႐ွီလုိင္ (Boxilai) နဲ႕ ဇနီးျဖစ္သူ ပုိကုခုိင္လုိင္တုိ႕ရဲ႕ မသမာမႈေတြပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ ပုိ႐ွီလုိင္တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ခ်ဳံခ်ိန္ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ေခတ္မီတုိးတက္တဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္တစ္ခုျဖစ္ ပါတယ္။ ပုိ႐ွီလုိင္ရဲ႕ တရား၀င္ရ႐ွိတဲ့ လခဟာ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၆၀၀ သာ႐ွိေပမဲ့ သူရဲ႕သားနဲ႕ဇနီးတုိ႕ ဟာ ေပက်င္းၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးမွာ ဇိမ္ခံကားေတြကုိ ထည္လဲစီးၿပီးသြားလာလႈပ္႐ွားခဲ့ပါတယ္။ ပုိ႐ွီလုိင္ရဲ႕ ဇနီးကုခုိင္လုိင္ဟာအလြဲသုံး စားမႈေတြက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အျပင္ ၿဗိတိသွ်လူမ်ဳိး စီးပြားေရးလုပ္ငန္း႐ွင္ တစ္ဦးကုိ ၀ိုင္အရက္တြင္းအဆိပ္ခတ္သတ္ျဖတ္ မႈအတြက္အဓိကတာ၀န္႐ွိသူျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ခ်ဳံခ်ိန္ ၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ ရဲတပ္ဖြဲ႕အႀကီး အကဲ၀မ္လီကြၽင္းဟာ ပုိ႐ွီ လုိင္နဲ႕ဇနီးကုခုိင္လုိင္တုိ႕ရဲ႕ ရန္ကေၾကာက္႐ြ႕ံ လာၿပီး ခ်န္ဒူၿမိဳ႕႐ွိ အေမရိကန္ေကာင္စစ္၀န္႐ုံး ကုိ ခုိလႈံခဲ့ရာကေန အဲဒီမသမာမႈႀကီး ေတြဟာဖုံးဖိလုိ႕ မရေတာ့ဘဲေပၚေပါက္ လာခဲ့ရပါတယ္။ ပုိ႐ွီလုိင္ ရဲ႕ တရားမဲ့ ျပဳက်င့္မႈေတြ၊ အလြန္အကြၽံလုပ္ေဆာင္ မႈေတြ၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈေတြကုိ လူအမ်ားသိ႐ွိ လာခဲ့ၾကပါတယ္။ မၾကာေသးမီကပဲ ပုိ႐ွီလုိင္ရဲ႕ဇနီး ကုိလူသတ္မႈနဲ႕ျပည္သူ႕တရား႐ုံး ကစစ္ေဆးၿပီး ျပစ္မႈ ထင္႐ွားတဲ့အတြက္ ေသဒဏ္ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ပုိ႐ွီလုိင္ ကုိလဲလာဘ္ေငြ အေျမာက္အျမား ယူခဲ့မႈ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႕ပါတီက ထုတ္ပယ္ခဲ့ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေအာက္တုိဘာလ ၂၅ ရက္ေန႕ ထုတ္ New York Times သတင္းစာႀကီး မွာ ယခင္တ႐ုတ္၀န္ႀကီး ခ်ဳပ္ေဟာင္း၀မ္ၾကားေပါင္ရဲ႕ မိသားစု လွ်ဳိ႕၀ွက္ပုိင္ဆုိင္ထားတဲ့ ဓနဥစၥာအရပ္ ရပ္တန္ဖုိးဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၇ ဘီလီယံ အနည္းဆုံး႐ွိတယ္လုိ႕ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ပါ တယ္။ ၀မ္မိသားစုဟာ စိန္ေရာင္း၀ယ္ေရးလုပ္ငန္း နဲ႕ အာမခံ လုပ္ငန္းေတြကရ႐ိွလာတဲ့ ၀င္ေငြေတြနဲ႕ ယခုလုိခ်မ္းသာၾကြယ္၀လာတယ္လုိ႕ ေထာက္ျပ ထားပါတယ္။ ၀မ္ၾကားေပါင္ရဲ႕ဇနီး ဇန္ပုိင္လီဟာ ၀မ္ကဲ့သုိ႕ဘူမိေဗဒပညာ႐ွင္ တစ္ဦးျဖစ္ၿပီးစိန္ေရာင္း ၀ယ္ေရးလုပ္ငန္းကုိ ပုိင္ဆုိင္ထားပါတယ္။ဒါ့အျပင္ ၀မ္နဲ႕သားႏွစ္ဦးဟာလဲ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေတြ ကုိယ္စီကုိယ္ငွွ ႐ွိၾကတယ္ လုိ႕ဆုိပါတယ္။ လက္႐ွိတ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ သစ္႐ွီ က်င္ပင္းက ေပၚလစ္ဗ်ဴ႐ုိအဖြဲ႕ကုိ ပထမဆုံး မိန္႕ခြန္း ေျပာၾကားရာမွာ "မၾကာမီႏွစ္ေတြအတြင္း ကတခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ မ်ဳိသိပ္ထားခဲ့ၾကတဲ့ ျပႆနာ ေတြ ပြင့္ထြက္လာရာမွ လူထုအုံၾကြမႈ ေတြျဖစ္ေပၚ ကာ လူမႈေရးပဋိပကၡေတြ ကတစ္ဆင့္အစိုးရေတြ ျပဳတ္က်ခဲ့ရပါတယ္။ ဒီလုိျပဳတ္က်ရတဲ့ အဓိကအ ေၾကာင္းအရင္းဟာ အဲဒီႏုိင္ငံေတြမွာ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈနဲ႕အဂတိ လုိက္စားမႈေတြ ထူေျပာခဲ့ လုိ႕ ျဖစ္ပါ တယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာလဲ အဂတိလုိက္ စားမႈဆုိးဆုိး႐ြား႐ြားႀကီးထြားလာရင္ ပါတီနဲ႕ႏုိင္ငံပါ က်ဆုံးဖုိ႕ ျဖစ္လာႏုိင္တာကုိ ေတြ႕႐ွိရတဲ့အခ်က္ အလက္ေတြက ေဖာ္ျပေနပါတယ္။ သတိထား ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကဖုိ႕ လုိပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ကာလအနည္းငယ္အတြင္းမွာ စည္းကမ္းနဲ႕ဥပေဒ ေဖာက္ ဖ်က္မႈေတြ ဆုိးဆုိး႐ြား႐ြား႐ွိခဲ့ၿပီး အႏၲရာယ္ ႀကီးမားကာ ႏုိင္ငံေရးအရလဲ စည္း႐ုံးေရးပ်က္ျပား ေစခဲ့ ၿပီး ျပည္သူလူထုကုိလဲ အထူးတုန္လႈပ္ေစခဲ့ တယ္" လုိ႕ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း ပါခင္ဗ်ား။ ။ Ref:commercejournal