ရန္ကုန္ဟုိတယ္ေတြနဲ႔ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားေတြရဲ႕ ဒုကၡ

မၾကာေသးခင္က ျပည္တြင္းမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြဟာ ႏိုင္ငံျခားသားေတြကို ျမန္မာျပည္ခ်က္ခ်င္း သြားခ်င္ေအာင္ ဆြဲေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံရဲ႕အေျခခံအေဆာက္အအံုမွာ အကန္႔အသတ္ေတြရွိေနတာမို႔ တခ်ိဳ႕ခရီးသြားေတြအဖို႔ တည္းခိုစရာဟုိတယ္ခန္း ရွာမေတြ႔ႏိုင္တဲ့ အခက္အခဲနဲ႔ ႀကံဳရႏိုင္ပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က သက္တမ္းလည္းၾကာ၊ နာမည္လည္းႀကီးတဲ့ စထရင္းဟိုတယ္ (ဓာတ္ပံု - Colin Hinshelwood)

ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးမွာ ဟုိတယ္ ၇၃၁ လံုးပဲ ရွိပါတယ္၊ အခန္းစုစုေပါင္းကေတာ့ ၂၅၀၀၀ ပါ။ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းလည္းျဖစ္၊ အခုအခ်ိန္ထိလည္း အမ်ားစုက ႏိုင္ငံထဲကို ဝင္လမ္းထြက္လမ္းအျဖစ္ အသံုးျပဳေနၾကတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာဆိုရင္လည္း အခန္း ၈၀၀၀ ပဲ ရွိပါတယ္။
အဲ့ဒီအခန္း ၈၀၀၀ မွာ ၃၀၀၀ ပဲ “ကမာၻလွည့္ ခရီးသည္ေတြအတြက္ သင့္ေတာ္တယ္” လို႔ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးသြားလုပ္ငန္းအဖြဲ႔ (UMTA) ရဲ႕ လက္ရွိဥကၠဌနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးသြားလုပ္ငန္းဘုတ္အဖြဲ႔ (MTB) ရဲ႕ ဒု ဥကၠဌျဖစ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္ေဆြက ဆိုပါတယ္။
ရန္ကုန္က ဟုိတယ္နဲ႔ တည္းခိုခန္းေတြဟာ ခရီးသြားေတြကို လက္ခံဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၾကတဲ့အျပင္ အမ်ားစုက အရင္ထက္ ေစ်းႏႈန္းႏွစ္ဆ ဒါမွမဟုတ္ သံုးဆ တင္ထားၾကပါတယ္။ ၿမိဳ႕လယ္မွာရွိတဲ့ ဝိုင္အမ္စီေအနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း လမ္းေပၚမွာရွိတဲ့ စင္ထရယ္ဟုိတယ္ (Central Hotel) ေတြဟာ လာမယ့္ရက္သတၱပတ္အထိ အခန္းအားလံုးျပည့္ေနၿပီလို႔ ဟုိတယ္တာဝန္ရွိသူေတြက ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔မွာ ေျပာပါတယ္။
“အခန္းရွာရင္း ေနာက္ဆံုးမွာ လမ္းၾကားထဲက ေစ်းေတာ္တဲ့ တည္းခိုခန္းရလိုက္တယ္။ တညကို ၂၅ ေဒၚလာေပးရတယ္။ ဒါေပမယ့္ဗ်ာ အခန္းကေမွာင္ၿပီး ညစ္ပတ္ေနတဲ့အျပင္ မ်က္ႏွာၾကက္ေပၚမွာလည္း ခုိေတြ အသိုက္ဖြဲ႔ေနၾကေသးတယ္” လို႔ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ျဖစ္ေနတဲ့ ေက်ာပိုးအိတ္လြယ္ခရီးသည္ ကေနဒါႏိုင္ငံသားက ေျပာျပပါတယ္။
ဘယ္လိုပဲျဖစ္ေနေန ရန္ကုန္က ဟုိတယ္ခန္း အေရအတြက္ကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားခရီးသြား ဧည့္သည္ေတြအတြက္ လံုေလာက္မႈ မရွိေသးပါဘူး။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ သံတမန္အဖြဲ႔ေတြ၊ NGO ဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခြင့္အလမ္းအသစ္ေတြ ေပၚလာၿပီဆိုတဲ့ မက္လုံးေၾကာင့္ ႏိုင္ငံထဲကိုလာၾကတဲ့ လုပ္ငန္းကိစၥၾကားခံ ေဆာင္ရြက္ေပးသူမ်ိဳးစံုဟာ ရန္ကုန္က ဟုိတယ္ခန္းအမ်ားစုကို ယူထားၾကတယ္လို႔ ေဒသခံေတြ အဆိုအရ သိရပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပထမဆံုး ခရီးသြားလုပ္ငန္းလိုင္စင္ရတဲ့ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံသား အာမင္ ေရွာ့ဂ္ (Armin Schoch) ကေတာ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ျမန္မာျပည္ေရာက္တဲ့ ဒီဇင္ဘာလတုန္းက သူနဲ႔ တျခားဧည့္သည္ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတို႔တည္းေနတဲ့ ၾကယ္ငါးပြင့္အမ်ိဳးအစား ခ်က္ထရီယမ္ဟုိတယ္ (Chatrium Hotel) ကေန မျဖစ္မေန ထြက္ေပးဖို႔ အေျပာခံခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ကို ဟုိတယ္ကေန ခ်က္ခ်င္းေျပာင္းေပးဖို႔ ေျပာတယ္။ ကလင္တန္ (Cliton) နဲ႔ သူ႔အဖြဲ႔က ဟုိတယ္အေပၚထပ္ သံုးခုကို ယူလိုက္တယ္။ တထပ္ကေတာ့ လက္နက္ကိုင္ လံုၿခံဳေရးေတြအတြက္ ျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္လည္း တျခားဟုိတယ္ ရွာမေတြ႔တာနဲ႔ မိတ္ေဆြအိမ္မွာ သြားတည္းလိုက္ရတယ္” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
ဟုိတယ္ခန္း လိုအပ္ခ်က္က တစတစ ျမင့္မားလာတာမို႔ လက္ရွိအေရအတြက္ဟာ ဒီႏွစ္လိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ၂၀၁၁ မွာ ျမန္မာျပည္ကို ဧည့္ဗီဇာနဲ႔ လာလည္သူ ၃ သိန္းနဲ႔ ၄ သိန္းၾကား ရွိပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ တ႐ုတ္က ၆၅၀၀၀၊ ထိုင္းက ၆၁၀၀၀ နဲ႔ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရအရာရွိေတြရဲ႕အဆိုအရ ၂၀၁၂ မွာ ႏိုင္ငံျခား ဧည့္သည္အေရအတြက္ အနည္းဆံုး ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း တက္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
New Yourk Times သတင္းစာ၊ Conde Nast Traveller မဂၢဇင္း၊ CNN သတင္းဌာနနဲ႔ Lonely Planet အပါအဝင္ ၾသဇာႀကီးတဲ့သတင္းဌာနနဲ႔ ခရီးသြားလမ္းညႊန္မ်ားကလည္း ျမန္မာျပည္ဟာ ၂၀၁၂ မွာ အလည္အပတ္ သြားေရာက္သင့္တဲ့ ထိပ္တန္းႏိုင္ငံတခုအျဖစ္ အႀကံျပဳထားတာမို႔ အရင္ကထက္ ပိုမ်ားတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံသား အေရအတြက္ကို ဒီႏွစ္မွာ “ေရႊေျမ” ဆီ ဆြဲေဆာင္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။
“၂၀၁၂ မွာ ရန္ကုန္ ႏိုင္ငံတကာေလဆိပ္ကေန ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ ၅ သိန္းကို လက္ခံ ႀကိဳဆိုရလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ၂၀၁၅ မွာ ခရီးသည္ ၁ သန္းေက်ာ္ လာလိမ့္မယ္လို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္” လို႔ ဟုိတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးအံုးျမင့္က ေျပာပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ခရီးသြားဧည့္သည္ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ျမန္မာျပည္ကို ေလေၾကာင္းကေန သြားလို႔မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အခက္အခဲနဲ႔ ႀကံဳေကာင္းႀကံဳရႏိုင္ပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာ ႏိုင္ငံထဲကို တိုက္႐ိုက္ပ်ံသန္းတဲ့ ႏိုင္ငံတကာေလေၾကာင္း အနည္းငယ္ပဲရွိတာမို႔ သြားမယ့္သူအမ်ားစုဟာ သူတို႔ခရီးစဥ္ကို ဘန္ေကာက္ကေနတဆင့္ စီစဥ္ေနၾကရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က တျခား “ႏိုင္ငံတကာေလဆိပ္” ဆိုတဲ့ မႏၲေလး၊ ပုဂံနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္ ေလဆိပ္ေတြဟာလည္း ေလဆိပ္အေနအထားအရ ခရီးစဥ္မျဖစ္စေလာက္ကိုပဲ စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္တာပါ။
အတိုက္အခံ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ရဲ႕ အရင္က စြဲကိုင္ခဲ့တဲ့ ႀကိဳတင္စီစဥ္ခရီးသြားလာမႈ (Package tours and cruises) မႈဆိုင္ရာ “ျမန္မာျပည္သပိတ္ေမွာက္ေရး” လႈပ္ရွားမႈကို လက္တဆုပ္စာ ႏိုင္ငံတကာ NGO ေတြက ေထာက္ခံဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တသီးပုဂၢလ ခရီးသြားေတြနဲ႔ ေက်ာပိုးအိတ္လြယ္ ခရီးသည္ေတြကိုေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္သြားၾကဖို႔ တိုက္တြန္းတာမို႔ ခရီးသည္ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတို႔ရဲ႕ အခြင့္အလမ္းကို အသံုးခ်ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကမွာျဖစ္ၿပီး တည္းခိုစရာေတြ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမရွိဘဲ ျမန္မာျပည္ထဲကို ေရာက္လာၾကပါလိမ့္မယ္။
“အဲဒီလိုလာရင္ေတာ့ သူတို႔ေတြ လမ္းေပၚမွာ တညလံုး လမ္းေလွ်ာက္ရင္ေလွ်ာက္ ဒါမွမဟုတ္လည္း ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ အိပ္ရတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ သူတို႔အတြက္ အိပ္ရာရွိမွာ မဟုတ္ဘူး” လို႔ ရန္ကုန္မွာေနတဲ့ ခရီးသြားလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူတေယာက္က ဆိုပါတယ္။
အခုလို အခက္အခဲျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနမွာေတာင္မွပဲ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံေတြဟာ ကိုယ့္အိမ္ခန္းကို ငွားစားတာ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံျခားဧည့္သည္ကို လိုအပ္လို႔ အခန္းေပးတည္းလိုက္တာမ်ိဳး လုပ္လို႔မရပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာက အလည္အပတ္ လာေရာက္သူေတြဟာ ဘယ္သူ႔အိမ္မွာျဖစ္ျဖစ္ မတည္းခင္ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပို္င္ထံ အေၾကာင္းၾကား ခြင့္ျပဳခ်က္ယူရမယ္ဆိုတဲ့ ဥပေဒရွိေနဆဲမို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ဂၽြန္ ဒဗလ်ဴ ယက္ေထာ (John W. Yettaw) ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အင္းလ်ားကန္ေစာင္းကအိမ္ကို တညမွာ သူ႔သေဘာနဲ႔သူ ေရးကူးၿပီး သြားလိုက္လို႔ “ႏိုင္ငံျခားသားကို ခိုလံႈခြင့္ေပးတယ္” ဆိုတဲ့အမႈနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အျပစ္ဒဏ္ေပးခံရတဲ့ မ်က္ျမင္သာဓကကိုလည္း ဘယ္သူမွ မေမ့ဘဲရွိေနေသးပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အားလံုးကေတာ့ အဆိုးႀကီး မဟုတ္ေသးပါဘူး။ ရန္ကုန္က အရာရွိေတြဟာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေတြကို ဆဲြေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ လုပ္ငန္းခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ ေလွ်ာက္လႊာေတြကို အျမန္ျပင္ဆင္ ေရးဆြဲေနၾကပါတယ္။ ေဒသခံ လုပ္ခံရွင္ေတြကိုလည္း ဟုိတယ္ေတြ ဖြင့္ၾကဖို႔ ဖိတ္ေခၚထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရန္ကုန္မွာရွိတဲ့ ကိုလိုနီေခတ္ အေဆာက္အအံုေဟာင္းေတြကိုလည္း ဟုိတယ္လုပ္ငန္းအတြက္ လ်ာထားၿပီး ဟုိတယ္ပိုင္ရွင္ေတြကို ကမ္းလွမ္းေကာင္း ကမ္းလွမ္းႏိုင္ပါတယ္။
ရွာရတန္ (The Sheraton)၊ ဝက္စတင္ (The Westin) နဲ႔ လီ မာရီဒီယန္း (Le Meridien) လိုမ်ိဳး ႏိုင္ငံတကာဟုိတယ္ ကြန္ယက္ကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ စတားဝုဒ္ဟုိတယ္ႏွင့္ အပန္းေျဖရာေနရာမ်ား (Starwood Hotels and Resorts) က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့လ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဒါဗို႔စ္ (Davos) ၿမိဳ႕မွာက်င္းပတဲ့ ကမာၻ႔ စီးပြားေရးဖိုရမ္ (World Economic Forum) မွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ တျခားကြန္ယက္တခ်ိဳ႕ကလည္း အလားတူ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ိဳးေတြလုပ္ဖို႔ ကတိျပဳၾကေသးတယ္လို႔ ဦးေမာင္ေမာင္ေဆြက ဆိုပါတယ္။
“မာရီေရာ့တ္ (Marriott) လိုမ်ိဳး တခ်ိဳ႕ဟုိတယ္ေတြ အရင္က ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံခဲ့ဖူးတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔အစိုးရေတြရဲ႕ ဖိအားေၾကာင့္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ ျပန္႐ုပ္သိမ္းသြားတယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆတာပဲ။ အခုဆိုရင္ သူတို႔အားလံုး ျပန္လာခ်င္ေနတယ္ထင္တယ္။ လိုအပ္တဲ့ ႀကိဳတင္ေလ့လာမႈေတြ ဒီႏွစ္စလုပ္ၾကမယ္လို႔လည္း ယူဆတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၃ အထိေတာ့ အဲ့ဒီဟိုတယ္ေတြ ျပန္လာၾကဦးမွာ မဟုတ္ဘူး” လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
Colin Hishelwood ရဲ႕ Rangoon Hotels Struggle to Meet Tourist Demand ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေဖာ္ျပပါတယ္။
Ref:irrawaddyburmese