Popular Posts!

Sunday, September 21, 2014

My Life as a Shan Princess- အင္ဂီ် (မဟာေဒဝီ စဝ္သုစႏီၵ)

Twilight Over Burma (ခ) မႈန္ရီဆိုင္း တိုင္းျမန္မာ 


သီေပါ ေစာ္ဘြား စ၀္ၾကာဆုိင္ႏွင့္ အင္ဂီ် (မဟာေဒဝီ စဝ္သုစႏီ)ၵ တို႔ ၂ေယာက္ရဲ႕ ဇ ာတ္လမ္းေလးက တကယ့္ကို ပံုျပင္ဆန္ၿပီး ၾကည္နူးဖြယ္၊ေၾကကြဲဖြယ္စရာေကာင္းတဲ့ သမိုုင္းျဖစ္ရပ္မွန္ေလးေတြကိုု တင္ျပခ်င္လိုု႔ တဆင့္ ကူးယူေဖာ္ျပလိုုက္တာပါ...

ဒီ "မႈန္ရီဆိုင္း တိုင္းျမန္မာ"စာအုပ္ရဲ႕ မူရင္းစာအုပ္အမည္က "Twilight Over Burma" ျဖစ္ပါတယ္။





ဒီစာအုပ္ကို လက္ရွိအျပင္စာအုပ္ဆိုင္ေတြမွာေတာ့ "ျမဴတိမ္ေဝေဝ ေတာင္ခိုးေဝးေဝး" အမည္နဲ႔ ေျပ (ေဆး-၂) ဘာသာျပန္ ထုတ္ေဝထားပါတယ္။ စာအုပ္တန္ဖိုးက ၄၀၀၀ိ/-က်ပ္ပါ။ ဒီစာအုပ္ေလးရဲ႕ မူရင္း စာေရးသူကေတာ့ သီေပါ ေစာ္ဘြား စဝ္ၾကာဆိုင္ရဲ႕ မဟာေဒဝီ စဝ္သုစႏၵီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေနဝင္း အစိုးရလက္ထက္ ရက္စက္မႈမ်ားနဲ႔ သီေပါေစာ္ဘြားတို႔ရဲ႕ ဘဝအေျခအေနမ်ားကို စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေရးသား ေဖာ္ျပထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။







အားလံုးကို ခင္မင္ေလးစားလ်က္...

လင္းယံခ ျမန္မာစာ

The Last Mahadevi (Queen) re: Burma / Myanmar
Inge Sargent: I was the mahadevi of Hsipaw State. Nowadays, no crown or gown…nothing! But I’m still princess of the Shan state in Burma—about the size of Connecticut. My first husband’s family had ruled that state since 40 B.C. And as my first husband said, nothing much ever changed there. That’s why he gave up his rulership and decided to come to the Colorado School of Mines.
I met him in Denver. I was a Fulbright at Colorado Women’s College from Austria. He was studying mining, because he felt that it could help his people economically. And also help them change their system. He felt it was wonderful to be an autonomous ruler if you were enlightened, but maybe he were not! And so he decided to come here. Nobody except the president of the School of Mines knew who he was.
http://www.elephantjournal.com/2009/02/inge-sargent-the-last-mahadevi/


My Life as a Shan Princess- အင္ဂီ် (မဟာေဒဝီ စဝ္သုစႏီၵ)



သီေပါ ေစာ္ဘြား စ၀္ၾကာဆုိင္ႏွင့္ အင္ဂီ် (မဟာေဒဝီ စဝ္သုစႏီ)ၵ တို႔ ၂ေယာက္ရဲ႕ ဇတ္လမ္းေလးက တကယ့္ကို ပံုျပင္ဆန္ ၿပီး ၾကည္နူးဖြယ္..ေၾကကြဲဖြယ္ေတြ အတိနဲ႕ပါ။

ေကာ္လိုရာဒို ျပည္နယ္ရဲ႕ ဒန္ဗာ ဆိုတဲ့ၿမိဳ႕ေလးက Colorado School of Mines မွာ ေက်ာင္းလာတက္ၾကတဲ့ အာရွတိုက္သား မိုင္းအင္ဂ်င္နီယာ ေက်ာင္းသားေလး နဲ႕ exchange student အေနနဲ႕ ခဏ ေရာက္ေနတဲ့ ၾသစႀကီးယား နိုင္ငံသူေလး တို႕ ခ်စ္ခင္စံုမက္သြားၾကတဲ့ သာမာန္ အခ်စ္ဇတ္လမ္းေလး တခုပါပဲ။
ဒီ အင္ဂ်င္နီယာ ေက်ာင္းသားေလးဟာ အာရွတိုက္က ဘုရင္ငယ္ေလး တပါး ဆိုတာ ဘယ္သူမွ မသိေစေအာင္ သူကိုယ္တိုင္က သို၀ွက္ထားခဲ့တယ္တဲ့။
ေကာ္လိုရာဒိုမွာ ပညာဆည္းပူးေနတံုး Colorado school of Mining က မိုင္းတူးအင္ဂ်င္နီယာ ေက်ာင္းသား သီေပါေစာ္ဘြား စဝ္ၾကာဆိုင္နဲ႕ အင္ဂီ် ဖူးစာဆံုခဲ့ၾကတယ္္။
၁၉၅၃-ခုႏွစ္မွာ ေကာ္လိုရာဒိုရွိ သူငယ္ခ်င္းတစ္ဦးအိမ္မွာပဲ လက္ထပ္ခဲ့ၾကတယ္။ 
သူတို႕ ၂ေယာက္ လက္ထပ္ၿပီးေတာ့ အင္ဂ်ီက..ေယာင္ေနာက္ဆံထံုးပါ လိုက္လာခဲ့တယ္။

သူတို႕ သေဘာၤႀကီး ရန္ကုန္ ဆိပ္ကမ္းကို ကပ္ကာနီးလို႕ အလံေတြ ပု၀ါေတြ တရမ္းရမ္း..ဗံုေမာင္းသံ တညံညံ နဲ႕ ဆိပ္ကမ္းျပည့္ ႀကိဳေနၾကတဲ့ ရွမ္းလူမ်ိဳးေတြကို ျမင္ေတာ့မွ…. “There is something I have to tell you, my dear.” လို႕ ေျပာလိုက္တဲ့..ခင္ပြန္းသည္ရဲ႕ စကားအဆံုးမွာ… သူမဘ၀ဟာ အရွင္လတ္လတ္ ကေနၿပီး.. မင္းသမီးတပါး ျဖစ္သြားခဲ့ၿပီး တၿပိဳင္တည္းမွာပဲ ရွဳပ္ေထြးလာနိုင္မဲ့ သူ႕ အနာဂါတ္ကိုလည္း အာရံုရမိလိုက္တယ္လို႕.. အင္ဂီ်က လြမ္းဆြတ္ ထားပါတယ္။
သီေပါသို႔ ေရာက္ရွိၿပီး လအတန္ၾကာတြင္ တရားဝင္ရိုးရာ လက္ထပ္အခမ္းအနားကို က်င္းပခဲ့ၿပီး၊ ေဗဒင္နကၡတ္အရ မဟာေဒဝီ စဝ္သုစႏီၵ ဟူေသာ ရွမ္းအမည္ကို ရရွိခဲ့တယ္္။
သူတို႕ ေမာင္ႏွံ သီေပါ ေဟာ္နန္းကို ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး..အဲဒီ နယ္တခြင္မွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ေရးေတြ ျဖစ္လာ ေတာ့တယ္။ 
စပ္ၾကာဆိုင္က..သူကိုယ္တိုင္ လူျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေျမရွင္ပေဒသရာဇ္ စနစ္ႀကီး ကို ေျပာင္းလဲဖို႕ ႀကိဳးစားရင္း.. သူ႕ရဲ႕ ရွမ္းအမ်ိဳးသားေတြကို ဒီမုိကေရစီ စနစ္ဆီ လမ္းခင္းေပးခဲ့တယ္။

ေျမယာေတြ ကို ျပည္သူ႕ဆီ ျပန္ေရာက္ေအာင္ လုပ္ေပးခဲ့တယ္။ 
သူသင္ခဲ့တဲ့ ပညာေတြနဲ႕..ဒီေဒသ ရဲ႕ အသက္ေသြးေၾကာ..တြင္းထြက္ သယံဇာတေတြ ကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ထုတ္ေဖာ္နိုင္ခဲ့တယ္။

ၾသစေၾတလ် နိုင္ငံက..ဘူမိေဗဒ ပညာရွင္ေတြ ငွားၿပီး တိုင္းတာ ရွာေဖြေရး ေတြကို အေကာင္းဆံုးအဆင့္ နဲ႕လုပ္တယ္..။
နိုင္ငံျခားက..မ်ိဳးစိတ္အသစ္ေတြ ၀ယ္ယူၿပီး.. စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးေတြကို..စက္မူ နည္းပညာေတြနဲ႕ ျမွင့္တင္ေပးခဲ့တယ္။
စဝ္သုစႏၵီသည္ အခ်ိန္အနည္းငယ္အတြင္း ဗမာ၊ ရွမ္း ဘာသာစကားမ်ားကို သင္ယူ တတ္ေျမာက္လာခဲ့ျပီး မိမိကိုယ္ကို ရွမ္းလူမ်ိဳး တစ္ဦးအျဖစ္ စတင္ခံယူလာခဲ့ရံုသာမက သီေပါေဒသခံမ်ားကလည္း သူမအား ရွမ္းလူမ်ိဳး မဟာေဒဝီ တစ္ဦးအျဖစ္ လက္ခံလာၾကတယ္္။
ဒါ့အျပင္ စဝ္သုစႏၵီဟာ ခင္ပြန္းျဖစ္သူနဲ႔ တြဲဖက္ကာ သီေပါေဒသ ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ပါဝင္ကူညီခဲ့ၿပီး သားဖြားေဆးခန္းႏွင့္ ဗမာ၊ အဂၤလိပ္၊ ရွမ္း ဘာသာသံုးမ်ိဳးျဖင့္ သင္ၾကားေသာ စာသင္ေက်ာင္း ကိုတည္ေထာင္ရင္း ကိုယ္တိုင္ လုပ္အားေပးခဲ့တယ္္။
အင္ဂ်ီ ကိုယ္တိုင္လည္း စာသင္ေက်ာင္းေတြနဲ႕ အမ်ိဳးသမီးက႑ ေတြကို ကိုယ္ဖိ ရင္ဖိ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္။ ဗမာလံုျခည္နဲ႕ ဆံထံုးနဲ႕ ေနထုိင္ ဆင္ယင္ခဲ့တဲ့ အင္ဂ်ီ တျဖစ္လဲ သုစႏၵီမင္းသမီးကို အားလံုးက.. အေလးထား ေလးစားခင္မင္ၾကတယ္။ 
အဲဒီ ရပ္ရြာေတြမွာဆို.. သူတို႕ ေမာင္ႏွံပံုကို ဘုရားစင္မွာတင္ၿပီး ကိုးကြယ္တာမ်ိဳးေတာင္ ရွိခဲ့တယ္တဲ့။

ဒါေပမဲ့.. ၁၉၆၂ ခု ႏွစ္ မတ္လ ရဲ႕ နိုင္ငံေရး မုန္တိုင္း ထဲမွာပဲ..ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လႊတ္ေတာ္ညီလာခံ က အျပန္ ဘယ္မွာ ေပ်ာက္ဆံုး သြားမွန္း မသိတဲ့ သီေပါ ေစာ္ဘြား စပ္ၾကာဆိုင္ ကို ယေန႕ထက္ထိ ဘယ္သူမွ ျပန္မေတြ႕ၾကရေတာ့ပါဘူး။
အဲဒီ အခ်ိန္မွာ လူမမယ္ မာယာရီ ႏွင့္ ကိႏၷရီ အမည္ရွိ သမီးႏွစ္ဦး နဲ႕ က်န္ခဲ့တဲ့ အင္ဂ်ီ ကို သီေပါ ေဟာ္မွာပဲ.. အေစာင့္အၾကပ္ ထူထပ္စြာ နဲ႕ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ထားခဲ့တယ္။ 
ဘာကိုမွ မေၾကာက္တတ္ခဲ့တဲ့ အင္ဂ်ီ ကလည္း.. သူ႕ဆက္သြယ္နိုင္သမွ် အရာရွိ စစ္အာဏာပိုင္ မွန္သမွ် ထံ လိုက္လံ စံုစမ္းခဲ့ေပမဲ့.. “I am writing this secretly. I am being locked up in the army lockup at Ba Htoo Myo at Lawksawk… Miss you all. Conditions here are not clean. Hope to see you soon. Cheer up yourself! I am still OK. Love, Sao Kya Seng.” ဆိုတဲ႕ လွ်ိဳ႕၀ွက္စြာ ေရာက္လာတဲ့. စာေလးတေစာင္က လြဲလို႕.. ဘာသဲလြန္စ မွ မရခဲ့ေတာ့ဘူး။

၂ ႏွစ္ေလာက္.. အားမေလွ်ာ့တမ္း စံုစမ္း ေနခဲ့ရင္း.. ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့. .သူ႕အတြက္ အႏၱရယ္ေတြ ၀ိုင္းေနတဲ့..တစိမ္းျပင္ျပင္ ျဖစ္လာတဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္.. ၾသစႀကီးယားသံရံုးရဲ႕ အကူအညီနဲ႕ သမီးေလး ၂ ေယာက္အတြက္ နိုင္ငံကူးလတ္မွတ္ အတု လုပ္ၿပီး ျမန္မာနိင္ငံထဲက..ခိုးထြက္ ခဲ့ရတယ္။ သီေပါေစာ္ဘြားေစာ၀္ၾကာဆိုင္ဟာ.. ၁၉၆၂ခုႏွစ္ စစ္အာဏာ အသိမ္းမွာ တျခားေသာ.. တိုးတက္ ထက္ျမတ္တဲ့ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ မ်ားနည္းတူ.. လက္စေဖ်ာက္ ခံခဲ့ရၿပီးေနာက္ အင္ဂ်ီ တျဖစ္လဲ သုစႏၵီမင္းသမီးေလး ဟာသမီးငယ္ ႏွစ္ေယာက္ႏွစ္အတူ ျမန္မာျပည္မွ ထြက္ခြါလာခဲ့ရတယ္္။


အလင္းေရာင္ ေပ်ာက္ကြယ္ရင္း..ေမွာင္စျပဳေနတဲ့ ဗမာျပည္ရဲ႕ ဖိႏွိပ္ကန္႕သတ္မူေတြကို ကမၻာက သိေအာင္..ေနာက္..သူ႕ခင္ပြန္းစပ္ၾကာဆိုင္ ရဲ႕ သူ႕ေျမသူ႕ေရ အေပၚ တာ၀န္ေက်ခဲ့ပံု.. နိုင္ငံေရး အျမင္က်ယ္ခဲ့ပံုေတြ..လူသားဆန္ခဲ့ပံုေတြကို မွတ္တင္းတင္ ရစ္ဖို႕ပါလို႕ ဆိုထားပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ကို ၁၉၉၄ မွာ ဟာ၀ိုင္ယီတကၠသိုလ္ စာအုပ္တိုက္က..ပုံႏွိပ္ခဲ့ပါတယ္။ စာအုပ္ရဲ႕ အတြင္းအဖံုးမွာ အေမရိကန္မွာ အေျခခ် ေနထိုင္ေနတဲ့.. စာေရးသူ -အျငိမ္းစားေက်ာင္းဆရာမ ႀကီး အင္ဂ်ီရဲ႕ မဟာနဖူး ဆံထံုး ျမင့္ျမင့္ႀကီးနဲ႕ ဓါတ္ပံု ကို ၾကက္သေရ ရွိစြာ ျမင္ရနိုင္ပါတယ္။ Burma lifeline ဆိုတဲ့ ေဖာင္ေဒးရွင္းတခုကိုလည္း အင္ဂ်ီက မတည္ဖြဲ႕စည္းထားတယ္လို႕ သိရပါတယ္။







Once upon a time in a far away land, called the Shan state of Burma, Ella Sao Tern Moen was a princess. Now she lives in the United States. In an interview with Kaye Lin for Voice of America, Ella opens up about her life there and what happened to her family...





  • ဒီမွာ ၀ယ္ဖတ္လို႔လဲ ရပါတယ္....
  • တစ္ရံတစ္ခါက မဟာေဒ၀ီ စ၀္သုစႏၵီ=
Post a Comment

Gadget

This content is not yet available over encrypted connections.

*** လာလည္ေသာအေပါင္းအသင္းမ်ား မိမိ ASN GROUP ONLINE SHOP ကေန သင္တိုု႔အလိုုရွိေသာပစၥည္းမ်ားကိုု ရွာေဖြၿပီး ORDER မွာလိုု႔ရေနပါၿပီ ***

ASNGROUP WAREHOUSE DEALS DEEPS DISCOUNT!